Serbest meslek makbuzu nedir?
Serbest meslek makbuzu, serbest meslek erbabının (kişisel bilgi, emek ve uzmanlığa dayalı hizmet verenlerin) tahsil ettiği bedel için düzenlediği belgedir. Makbuzda hizmet bedeli (matrah), üzerine eklenen KDV ve kesilen gelir vergisi stopajı yer alır.
Ödemeyi yapan taraf vergi mükellefiyse, ödeme anında matrah üzerinden gelir vergisi stopajı keser. KDV ise müşteriden tahsil edilip beyanla devlete ödenir.
Stopaj, KDV ve net kazanç
Genel uygulamada gelir vergisi stopajı yüzde 20, KDV ise yüzde 20’dir (hizmet türüne göre KDV oranı değişebilir). Tahsil edilen tutar ve net kazanç şu şekilde bulunur:
Temel formül:
KDV = Matrah × KDV oranı
Stopaj = Matrah × Stopaj oranı
Tahsil edilen = Matrah + KDV − Stopaj
Net kazanç = Matrah − Stopaj
Örnek serbest meslek makbuzu
Hizmet bedeli (matrah) 20.000 TL olsun. Yüzde 20 KDV ile 4.000 TL KDV eklenir; yüzde 20 stopaj ile 4.000 TL kesilir. Elden tahsil edilen tutar 20.000 TL olur. Net kazanç ise 16.000 TL’dir (KDV devlete ödenir).
- Matrah: 20.000 TL
- KDV (%20): 4.000 TL
- Stopaj (%20): 4.000 TL
- Tahsil edilen: 20.000 TL
- Net kazanç: 16.000 TL
Sık sorulan sorular
Serbest meslek makbuzunda stopaj ne zaman kesilir?
Ödemeyi yapan taraf vergi mükellefi (şirket, esnaf, kurum) ise gelir vergisi stopajı kesilir; genel oran yüzde 20'dir. Ödeyen nihai tüketici (vergi mükellefi olmayan kişi) ise stopaj kesilmez.
KDV ve stopaj aynı tutar mı?
Oranlar aynı olduğunda (örneğin ikisi de yüzde 20) tutarlar eşit çıkar. Bu durumda elden tahsil edilen nakit matraha eşit olur; ancak KDV sonradan beyanla devlete ödendiği için cebe kalan net, matrahtan stopaj düşülmüş tutardır.
Net kazanç nasıl bulunur?
Serbest meslek erbabının net kazancı, matrahtan gelir vergisi stopajının düşülmesiyle bulunur. KDV, müşteriden tahsil edilip devlete ödendiği için kazanca dahil edilmez.
Bu araç resmi makbuz tutarını verir mi?
Hayır. Bu hesaplayıcı girilen matrah ve oranlara göre yaklaşık sonuç üretir. Hizmet türüne göre KDV oranı ve stopaj durumu değişebilir; kesin tutar için mali müşavire danışılmalıdır.
Bilgilendirme notu
Bu hesaplayıcı yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır. KDV oranı, stopaj durumu ve istisnalar hizmet türüne ve mevzuata göre değişebilir. FinansMotoru resmi mali müşavirlik hizmeti sunmaz.