Vergi & İş Hayatı Rehberi
Serbest Meslek Makbuzu Nasıl Hesaplanır?
Freelance ve serbest meslek ödemelerinde matrah, KDV, gelir vergisi stopajı ve net kazanç arasındaki ilişkiyi örneklerle adım adım açıklıyoruz.
1. Matrahı (hizmet bedelini) belirleyin
Hesabın başlangıç noktası, verilen hizmetin KDV ve stopaj öncesi bedeli olan matrahtır. Tüm vergiler bu tutar üzerinden hesaplanır.
2. KDV’yi ekleyin, stopajı düşün
KDV matrah üzerine eklenir (genel oran yüzde 20). Ödeyen vergi mükellefiyse matrahtan gelir vergisi stopajı kesilir (genel oran yüzde 20).
KDV = Matrah × 0,20
Stopaj = Matrah × 0,20
Tahsil edilen = Matrah + KDV − Stopaj
Net kazanç = Matrah − Stopaj
Örnek: 20.000 TL matrah → 4.000 KDV, 4.000 stopaj, 20.000 tahsil, 16.000 net.
3. Tahsil edilen tutar ile net kazancı karıştırmayın
Oranlar eşitse elden alınan nakit (tahsil edilen) matraha eşit olabilir; ancak bu para net kazanç değildir. KDV daha sonra beyanla devlete ödendiği için cebe kalan, matrahtan stopaj düşülmüş tutardır.
4. Yıl sonu beyanını unutmayın
Serbest meslek erbabı yıllık gelir vergisi beyannamesi verir. Yıl içinde kesilen stopajlar bu beyanda hesaplanan vergiden mahsup edilir. Giderler de matrahı düşürerek vergiyi azaltır.
Makbuz tutarını hesapla
Matrahı veya tahsil edilecek tutarı girerek KDV, stopaj ve net kazancı görmek için FinansMotoru Serbest Meslek Makbuzu Hesaplayıcı’yı kullanabilirsin.
Serbest Meslek Makbuzu Hesaplayıcıya GitSık sorulan sorular
Makbuzda KDV nereye eklenir?
KDV, hizmet bedeli (matrah) üzerine eklenir. Stopaj ise matrahtan düşülür. Tahsil edilen tutar, matraha KDV eklenip stopaj çıkarılarak bulunur.
Stopaj her makbuzda kesilir mi?
Hayır. Stopaj, yalnızca ödemeyi yapan tarafın vergi mükellefi olduğu durumlarda kesilir. Ödeyen nihai tüketici ise stopaj uygulanmaz, yalnızca KDV hesaplanır.
KDV serbest meslek erbabının kazancı mıdır?
Hayır. KDV müşteriden tahsil edilip beyanla devlete ödenir. Bu nedenle KDV kazanca dahil değildir; net kazanç matrahtan stopaj düşülerek bulunur.
Net kazanç tüm vergiyi içerir mi?
Hayır. Buradaki net, stopaj sonrası tutardır. Yıl sonunda yıllık gelir vergisi beyanı verilirken, kesilen stopajlar mahsup edilir ve nihai vergi durumu ortaya çıkar.
Bilgilendirme notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. KDV oranı, stopaj durumu ve istisnalar hizmet türüne ve mevzuata göre değişebilir. İçerik mali müşavirlik hizmeti yerine geçmez.