Birikim, Faiz ve Yatırım
Ortalama Maliyet Nedir?
Ortalama maliyet, farklı fiyatlardan yapılan alımların toplam bedelinin toplam adede bölünmesiyle bulunan, birim başına ağırlıklı ortalama alış fiyatıdır.
2 dakikada öğren
Ortalama maliyet, bir varlığı farklı fiyatlardan alındığında birim başına gerçek alış fiyatını gösterir. Kâr-zarar değerlendirmesi bu maliyete göre yapılır. 'Maliyet düşürmek' için zarardayken almak, her zaman doğru bir strateji değildir; risk de artabilir.
Ortalama Maliyet Nedir? Ne anlama gelir?
Ortalama maliyet, bir varlıktan (örneğin hisse senedi, döviz, altın) farklı zamanlarda ve farklı fiyatlardan yapılan alımların, birim başına ağırlıklı ortalama alış fiyatıdır. Toplam ödenen tutarın toplam adede bölünmesiyle bulunur ve komisyon gibi işlem maliyetleri de hesaba dahil edilebilir.
Ortalama maliyet, kâr veya zararın hangi fiyata göre ölçüleceğini belirler. Güncel fiyat ortalama maliyetin üzerindeyse kârda, altındaysa zarardasındır. Tek bir alımda maliyet net iken, birden fazla alımda ortalamayı bilmek gerekir.
Yatırımcılar bazen fiyat düştükçe ek alım yaparak ortalama maliyeti aşağı çeker ('maliyet düşürme'). Bu, fiyat toparlarsa başabaş noktasını yakınlaştırır; ancak fiyat düşmeye devam ederse pozisyonu ve riski büyütür. Yani ortalama maliyeti düşürmek tek başına bir kazanç garantisi değildir.
Türkiye’den örnek
Bir hisseden önce 100 TL'den 10 adet, sonra 80 TL'den 10 adet aldın. Toplam 1.800 TL'ye 20 adet almış olursun; ortalama maliyetin 90 TL olur. Hisse 95 TL'ye çıkarsa kârdasın, 85 TL'ye düşerse zarardasın. Maliyetini 90 TL olarak bilmek, kâr-zarar kararını duyguya değil sayıya dayandırmanı sağlar.
Neden önemli?
Ortalama maliyet, yatırımda gerçek kâr-zarar durumunu görmenin temelidir. Ne zaman kârda olduğunu, başabaş noktanın nerede olduğunu ve ek alımın pozisyonu nasıl etkilediğini bu sayıyla değerlendirirsin. Duygusal kararlar yerine net bir referans sağlar.
Yanlış anlaşılırsa ne risk doğar?
Sırf ortalama maliyeti düşürmek için düşen bir varlıktan sürekli alım yapmak ('zararına ortalama') riski büyütebilir. Fiyat düşmeye devam ederse hem zarar hem pozisyon büyür. Maliyet düşürme, varlığın gerçekten değerli olduğuna dair sağlam bir gerekçe olmadan tek başına strateji değildir.
Sık sorulan sorular
Ortalama maliyet nasıl hesaplanır?
Farklı fiyatlardan yapılan alımların toplam tutarı, toplam adede bölünür. Komisyon gibi işlem maliyetleri de hesaba katılabilir.
Maliyet düşürmek her zaman iyi midir?
Hayır. Düşen bir varlıktan ek alım, fiyat toparlarsa başabaşı yakınlaştırır; ama düşüş sürerse zararı ve riski büyütür. Tek başına kazanç garantisi değildir.
Bilgilendirme notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. FinansMotoru tarafından sunulan tanım, örnek ve açıklamalar; resmi mali, hukuki, vergi veya yatırım danışmanlığı yerine geçmez. Güncel oran, tutar ve mevzuat için resmi kaynakları esas alın.