Birikim, Faiz ve Yatırım
Reel Getiri Nedir?
Reel getiri, bir yatırımın enflasyondan arındırılmış gerçek kazancıdır; nominal getiriden enflasyon etkisi düşülerek bulunur.
2 dakikada öğren
Reel getiri, yatırımının alım gücü açısından gerçekten kazandırıp kazandırmadığını gösterir. Nominal getiri yüksek görünse bile enflasyon daha yüksekse reel getiri negatif olabilir. Asıl soru 'yüzde kaç kazandım?' değil, 'alım gücüm arttı mı?' sorusudur.
Reel Getiri Nedir? Ne anlama gelir?
Reel getiri, bir yatırımın enflasyon etkisinden arındırılmış net kazancıdır. Nominal getiri, yatırımın görünen yüzdesel kazancıdır; reel getiri ise bu kazancın enflasyon sonrası gerçek karşılığını ifade eder.
Reel getiriyi anlamak için nominal getiri ile enflasyonu birlikte değerlendirmek gerekir. Yaklaşık olarak, nominal getiri enflasyonun üzerindeyse reel getiri pozitif; altındaysa negatiftir. Negatif reel getiri, yatırımın değer kazanmış görünse bile alım gücü kaybettirdiği anlamına gelir.
Vergi ve stopaj gibi kesintiler de reel getiriyi etkiler. Brüt getiriden önce vergi/stopaj, sonra enflasyon düşüldüğünde elde kalan gerçek sonuç ortaya çıkar. Bu yüzden bir yatırımı değerlendirirken sıralama önemlidir: önce net (vergi sonrası), sonra reel (enflasyon sonrası).
Türkiye’den örnek
Vadeli mevduatın yıllık %45 brüt faiz verdiğini düşün. Stopaj sonrası net getirin diyelim %40'a indi. Aynı dönemde enflasyon %50 ise, paran sayıca artsa da reel getirin negatiftir: birikiminin alım gücü yıl sonunda gerilemiş olur.
Neden önemli?
Reel getiri, bir yatırımın gerçekten işe yarayıp yaramadığını gösteren ölçüdür. Mevduat, tahvil, döviz veya başka araçları karşılaştırırken nominal getiriye bakmak yanıltıcıdır; doğru kıyas reel getiri üzerinden yapılır.
Yanlış anlaşılırsa ne risk doğar?
Yüksek nominal faiz veya getiriyi otomatik olarak 'kazanç' sanmak en yaygın hatadır. Enflasyonu hesaba katmadan yatırım seçmek, reel olarak kaybederken kazandığını sanmaya yol açabilir. Negatif reel getiriyi uzun süre görmezden gelmek alım gücünü ciddi şekilde eritir.
Sık sorulan sorular
Reel getiri ile nominal getiri farkı nedir?
Nominal getiri yatırımın görünen yüzdesel kazancıdır. Reel getiri ise bu kazancın enflasyon sonrası, alım gücü cinsinden gerçek karşılığıdır.
Reel getiri negatif olursa ne demek?
Negatif reel getiri, yatırımın nominal olarak kazandırsa bile enflasyonun altında kaldığını ve alım gücü kaybettirdiğini gösterir.
Bilgilendirme notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. FinansMotoru tarafından sunulan tanım, örnek ve açıklamalar; resmi mali, hukuki, vergi veya yatırım danışmanlığı yerine geçmez. Güncel oran, tutar ve mevzuat için resmi kaynakları esas alın.