Birikim, Faiz ve Yatırım
Endeks (BIST 100) Nedir?
Borsa endeksi, seçilmiş bir grup hissenin ortalama performansını tek bir sayıyla gösteren ölçüdür; BIST 100, Borsa İstanbul'un en çok izlenen endeksidir.
2 dakikada öğren
Endeks, bir grup hissenin topluca nasıl performans gösterdiğini tek bir sayıyla özetler. BIST 100, Borsa İstanbul'da işlem gören büyük ve likit 100 şirketin ortalama hareketini izler. 'Borsa bugün yükseldi' denirken genelde endeks kastedilir. Endeks, tek bir hissenin değil, piyasanın genel yönünü gösterir.
Endeks (BIST 100) Nedir? Ne anlama gelir?
Borsa endeksi, belirli kurallara göre seçilmiş bir hisse grubunun fiyat hareketlerini tek bir gösterge altında toplayan ölçüdür. Tek tek hisselere bakmadan piyasanın genelinin yükseldiğini mi yoksa düştüğünü mü anlamak için kullanılır.
Türkiye'de en çok izlenen endeks BIST 100'dür. Borsa İstanbul'da işlem gören, büyüklük ve işlem hacmi açısından öne çıkan 100 şirketin paylarından oluşur. Endeks içindeki şirketlerin ağırlığı genellikle piyasa değerlerine göre belirlenir; yani büyük şirketler endeksi daha çok etkiler.
Endeksin yükselmesi, kapsamındaki hisselerin ortalama olarak değer kazandığını gösterir. Ancak endeks yükselirken bazı hisseler düşüyor olabilir; endeks ortalamayı yansıtır, her hisseyi değil.
Endeksler aynı zamanda bir karşılaştırma ölçütüdür. Bir yatırımcının veya fonun getirisi, çoğu zaman ilgili endeksin getirisiyle kıyaslanır. Endeksten daha iyi getiri sağlamak 'endeksi yenmek' olarak adlandırılır ve uzun vadede zordur.
Türkiye’den örnek
Haberlerde 'Borsa İstanbul bugün %2 yükseldi' dendiğinde kastedilen genellikle BIST 100 endeksidir. Endeksin 10.000 puandan 10.200 puana çıkması, kapsamdaki 100 şirketin ortalama olarak %2 değer kazandığı anlamına gelir. Bu sırada bazı hisseler %5 yükselirken bazıları düşmüş olabilir; endeks bunların ağırlıklı ortalamasını gösterir.
Neden önemli?
Endeks, piyasanın genel havasını tek bakışta görmeni sağlar. Kendi portföyünün performansını endeksle kıyaslayarak 'piyasanın gerisinde mi, önünde mi' olduğunu değerlendirebilirsin. Ayrıca endeks fonları ve ETF'ler sayesinde tek tek hisse seçmeden tüm endekse yatırım yapmak mümkündür.
Yanlış anlaşılırsa ne risk doğar?
Endeksin yükselmesi her hissenin yükseldiği anlamına gelmez; portföyün endeksin altında kalabilir. Ayrıca endeks de düşebilir ve uzun süre düşük kalabilir; 'endekse yatırım risksizdir' algısı yanlıştır. Endeks, piyasa riskini ortadan kaldırmaz, yalnızca tek hisse riskini azaltır.
Sık sorulan sorular
BIST 100 nedir?
Borsa İstanbul'da işlem gören, büyüklük ve likidite açısından öne çıkan 100 şirketin paylarından oluşan ve piyasanın genel performansını izleyen endekstir.
Endekse nasıl yatırım yapılır?
Endeksi izleyen yatırım fonları veya borsa yatırım fonları (ETF) aracılığıyla, tek tek hisse seçmeden endeksin geneline yatırım yapılabilir.
Endeks yükselince ben de kazanır mıyım?
Bu, portföyünün içeriğine bağlıdır. Endeksi izleyen bir fonun varsa endeksle birlikte hareket edersin; farklı hisseler tutuyorsan getirin endeksten ayrışabilir.
Bilgilendirme notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. FinansMotoru tarafından sunulan tanım, örnek ve açıklamalar; resmi mali, hukuki, vergi veya yatırım danışmanlığı yerine geçmez. Güncel oran, tutar ve mevzuat için resmi kaynakları esas alın.