Maaş haczi nedir?
Maaş haczi, bir borçtan dolayı icra takibi başlatılması üzerine, borçlunun maaşının bir kısmının her ay kesilerek alacaklıya ödenmesidir. İşveren, icra dairesinden gelen haciz yazısı üzerine kesintiyi yapmak ve icra dosyasına yatırmakla yükümlüdür.
Yasa, çalışanın geçimini güvence altına almak için kesintiye bir üst sınır koymuştur: sıradan borçlarda maaşın en fazla dörtte biri haczedilebilir. Böylece borçlunun eline her ay maaşının en az dörtte üçü geçer.
Dörtte bir kuralı ve nafaka önceliği
İcra ve İflas Kanunu’nun 83. maddesine göre maaş ve ücretlerin kısmen haczi mümkündür; sıradan borçlar için haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz, ancak uygulamada üst sınır da dörtte bir olarak değerlendirilir. Nafaka alacakları bu sınırın dışındadır.
Hesaplama mantığı:
1) Nafaka kesilir (öncelikli)
2) Haciz = (Net maaş − Nafaka) × Haciz oranı
3) Kalan = Net maaş − Nafaka − Haciz
Nafaka borcu varsa önce o ödenir ve dörtte bir sınırına dahil edilmez. Geriye kalan tutar üzerinden diğer borçlar için en fazla dörtte bir oranında kesinti yapılır.
Örnek maaş haczi hesabı
Net maaşı 40.000 TL olan bir çalışan düşünelim. Nafaka borcu yoksa ve haciz oranı dörtte bir (yüzde 25) uygulanırsa, aylık haciz kesintisi 10.000 TL olur. Çalışanın eline 30.000 TL geçer.
- Net maaş: 40.000 TL
- Haciz oranı: %25 (1/4)
- Haciz kesintisi: 10.000 TL
- Eline geçen: 30.000 TL
Aynı çalışanın 5.000 TL aylık nafaka borcu olsaydı, önce nafaka kesilir (5.000 TL), kalan 35.000 TL üzerinden yüzde 25 haciz (8.750 TL) uygulanır; eline 26.250 TL geçerdi.
Sık sorulan sorular
Maaşın ne kadarı haczedilebilir?
İcra ve İflas Kanunu'na göre maaş ve ücretlerin en fazla dörtte biri (yüzde 25) sıradan borçlar için haczedilebilir. Kalan dörtte üçü borçluya bırakılır. Bu sınır işçinin geçimini koruma amaçlıdır.
Nafaka borcu da dörtte bir sınırına tabi midir?
Hayır. Nafaka alacakları önceliklidir ve dörtte bir sınırına tabi değildir. Önce nafaka kesilir; sıradan borçlar için haciz, nafaka kesildikten sonra kalan tutar üzerinden uygulanır.
Birden fazla haciz varsa ne olur?
Maaş üzerinde birden fazla haciz olduğunda kesinti sırası, hacizlerin geliş tarihine ve hacze iştirak kurallarına göre belirlenir. Toplam kesinti yine yasal sınır içinde kalır; sonraki hacizler önceki bitince sıraya girer.
Bu hesaplayıcı resmi icra hesabı yerine geçer mi?
Hayır. Bu araç girilen tutar ve orana göre yaklaşık bir sonuç verir. Kesinti oranı, sırası ve özel durumlar icra dairesi kararına ve mevzuata göre değişebilir. Hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Bilgilendirme notu
Bu hesaplayıcı yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır. Haciz oranı, sırası, nafaka önceliği ve özel durumlar 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile icra dairesi kararına göre değişebilir. FinansMotoru hukuki danışmanlık hizmeti sunmaz.